B22D1CC5-CAF6-4B10-AD95-4B6551754CF9

„Żywność pochodzenia roślinnego”

Istotne źródło związków o właściwościach przeciwutleniających stanowi dla człowieka żywność pochodzenia roślinnego. Związki te reprezentowane są przede wszystkim przez: polifenole (kwasy fenolowe i obszerną grupę flawonoidów wraz z antocyjanami), witaminy – A, C i tokoferole, karotenoidy, kwasy organiczne, wapń, selen, chlorofiliny, glutation, indole, fityniany, tiocyjaniany, izomery kwasu linolowego.

W wielu badaniach wykazano, że żywność bogata w substancje o właściwościach przeciwutleniających, odgrywa istotną rolę w profilaktyce wielu chorób cywilizacyjnych, jak np. miażdżyca, cukrzyca, zaćma, choroba Parkinsona, choroba Alzheimera.

Udokumentowany naukowo związek między dieta a zdrowiem człowieka spowodował w wielu krajach podjęcie produkcji żywności o szczególnej jakości zdrowotnej, określanej mianem żywności funkcjonalnej. Składnikami tego typu żywności mogą być naturalne przeciwutleniacze polifenolowe, takie jak kwasy fenolowe i flawonoidy; pojedyncze substancje żywnościowe, których korzystne działanie jest znaczące.

Opisywane korzyści wynikające ze spożywania ww. żywności; najczęściej wynikają z działania zawartych w niej substancji bioaktywnych, do których zalicza się zwłaszcza:

  • błonnik pokarmowy
  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe
  • witaminy
  • aktywne związki pochodzenia roślinnego
  • antyoksydanty.


Żywność bogata w przeciwutleniacze – antyoksydanty odgrywa istotną rolę w profilaktyce wielu chorób. Na wzrost całkowitego reaktywnego potencjału przeciwutleniającego (CRPA) i ryzyka wystąpienia niektórych chorób mają wpływ wybrane składniki codziennej diety jak np.: owoce i warzywa, soki owocowe, czerwone wino, herbata. Badania epidemiologiczne wskazują na zależność między stopniem zachorowalności na niedokrwienną chorobę serca a spożyciem żywności bogatej we flawonoidy.

* Roślinne przeciwutleniacze dzielimy na: Karotenoidy, Tokeferole i kwas askorbinowy, Polifenole: kwasy polifenolowe, Stilbeny i Flawonoidy.

Działanie tych związków jest silniejsze niż innych przeciwutleniaczy obecnych w żywności (witamina C, E, karotenoidy). Do najlepiej poznanych witamin przeciwutleniających należą: witamina C, βkaroten (prowitamina A), witamina A (retinol) i witamina E. Wykazują one zdolność neutralizacji szkodliwego działania wolnych rodników i nadtlenków lipidowych.

Aktywność biologiczna przeciwutleniaczy uwarunkowana jest ich przyswajalnością. Biodostępność tych związków wynika z tego, jaka część wprowadzanych substancji jest trawiona, wchłonięta
i włączona do procesów metabolicznych.

Aktywne biologicznie połączenia flawonoidów, należą do grupy polifenoli roślinnych, część z nich odpowiada za barwę roślin, od żółtej w owocach cytrusowych po granatową w owocach jagodowych, zapach jak również smak. Zapobiegają utlenianiu tłuszczu a także ochraniają witaminy i enzymy. Głównie znajdują się w skórce owoców, liściach i nasionach.

W licznych badaniach epidemiologicznych potwierdzono ich działanie:

  • antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwalergiczne, estrogenne, przeciwnowotworowe.
  • obniżenie ryzyka chorób sercowo – naczyniowych; działanie przeciwmiażdżycowe, antyagregacyjne, przeciwcukrzycowe.

❤️NAJBARDZIEJ KORZYSTNE I BEZPIECZNE JEST SPOŻYWANIE NATURALNYCH SKŁADNIKÓW POKARMU BOGATYCH W ZWIĄZKI FLAWONOIDOWE W ZBILANSOWANEJ DIECIE 💕


Klasyfikacja flawonoidów:

  • Flawonole – CHIA, MORWA BIAŁA, CZARNY BEZ, JABŁKA, CIEMNE WINOGRONA, CZERWONA CEBULA, BROKUŁ, SAŁATA, CZERWONA KAPUSTA*
  • Flawanole – CZERWONE WINO, CZEKOLADA, HERBATA, KIWI , JABŁKA*
  • Flawanony -POMARAŃCZE; BERGAMOTA, GREJFRUTY*
  • Izoflawony – ROŚLINY STRĄCZKOWE, PRODUKTY SOJOWE*
  • Antocyjany – MAQUI, ARONIA CZARNOOWOCOWA, WIŚNIE, CZARNY BEZ, BORÓWKA, CZARNA PORZECZKA, ARONIA, TRUSKAWKI, CIEMNE WINOGRONA, CZERWONE WINO*
  • Flawony  – SELER, CZERWONA PAPRYKA, PIETRUSZKA, CZERWONY PIEPRZ, TYMIANEK, CYTRYNA*

#OWOCE – stanowią bogate źródło wielu substancji o właściwościach przeciwutleniających, a zwłaszcza polifenoli, stanowiących jedną z głównych grup związków wtórnego metabolizmu.

W licznych badaniach wykazano, że owoce jagodowe i pestkowe przewyższają pod względem aktywności przeciwutleniającej owoce cytrusowe, w których za właściwości przeciwutleniające odpowiedzialna jest przede wszystkim witamina C oraz w mniejszym stopniu karotenoidy.

#WARZYWA – charakteryzują się na ogół mniejszą pojemnością przeciwutleniającą aniżeli owoce, zwłaszcza owoce jagodowe. Wśród popularnych gatunków warzyw największą zdolnością wiązania rodników nadtlenkowych wyróżnia się : czosnek,  jarmuż,  szpinak, brukselka, brokuł, papryka czerwona, cebula, kukurydza, bakłażan, kalafior, ziemniak, kapusta, groch zielony, marchew, dynia żółta, seler.

#NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH w takich jak: soja, bób, bobik, groch, fasola, soczewica.

#ZIARNA ZBÓŻ reprezentowane są przez związki fenolowe (kwasy fenolowe, lignany), witaminę E, pierwiastki śladowe, takie jak: selen, miedź, cynk i mangan – produkty zbożowe wykazują na ogół słabszą pojemność przeciwutleniającą niż owoce i warzywa. Wyjątek stanowią otręby z owsa. W nasionach gryki stwierdzono obecność sześciu flawonoidów. Wśród zbóż największe ilości zawiera pszenica.

#NASIONACH ROŚLIN OLEISTYCH – olej z oliwek swą dużą odporność na procesy oksydacyjne zawdzięcza obecności hydroksytyrozolu. W nasionach rzepaku i oleju stwierdzono obecność kwasu sinapowego, ferulowowego, kawowego i kumarowego.

#HERBATA – zawartość związków fenolowych, głównie odpowiedzialnych za właściwości przeciwutleniające herbaty, może sięgać nawet 35% suchej masy liści.

#ZIOŁA I PRZYPRAWY  – znane i cenione ze względu na właściwości przeciwutleniające są rozmaryn
i szałwia, ale i również oregano, tymianek, kurkuma, gałka muszkatołowa, cynamon, kminek, imbir, goździki, pieprz chili, papryka.

Zadowalający efekt przeciwutleniający uzyskano stosując inne przyprawy, jak ziele angielskie, jałowiec majeranek, pieprz czarny i biały, bazylia, fiołek trójbarwny, skrzyp, kwiat bzu czarnego, rumianek i pokrzywę i dziką różę.

„WSZYSTKO JEST TRUCIZNĄ I NIC NIE JEST TRUCIZNĄ, BO TYLKO DAWKA CZYNI TRUCIZNĘ” ~Paracelsus

Odpowiednio zbilansowana dieta poprawi Nasze samopoczucie, dostarczy właściwą ilość niezbędnych składników do prawidłowego funkcjonowania.

Dieta bogata w antyoksydanty niewątpliwie będzie wpływać korzystnie na Nasze zdrowie.

Jednocześnie zawsze można sięgnąć dodatkowo po nutraceutyki pamiętając o tym, że suplementacja powinna mieć miejsce wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i są ku temu medyczne wskazania.

* „Suplementy jedynie uzupełniają codzienny jadłospis – pomagają w uzupełnieniu niedoborów, nie powinny zastępować zbilansowanej diety”. 

#zdrowie #antyoksydanty #rownowaga #bilans #balans

Bibliografia:

Krauss Hanna ; Fizjologia Żywienia; PZWL; 2020.
Agnieszka Szajdek, Julitta Borowska;  Właściwości przeciwutleniające żywności pochodzenia roślinnego, Technologia., 2004
Borowska J.;  Owoce i warzywa jako źródło naturalnych przeciwutleniaczy.
Troszyńska A., Honke J., Kozłowska H. ; Naturalne substancje nieodżywcze  pochodzenia roślinnego jako składniki żywności funkcjonalnej.

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on print
Share on email